Site en françaisView this website in English Zoeken
ContactgegevensOnderzoek aan het Belgisch Instituut voor Ruimte-AëronomieProjecten aan het Belgisch Instituut voor Ruimte-AëronomieActueel

Systeem Aarde >> Lichtverschijnselen boven onweer

Wat gebeurt er boven onweerswolken?

Iedereen kent de bliksemschichten tussen wolken en de grond tijdens een hevig onweer.

Sinds de jaren 1990 registreren en bestuderen wetenschappers en piloten ook allerlei kortstondige spectaculaire lichtgevende verschijnselen boven de donderwolken.

Hieronder enkele van die kortstondige optische fenomenen.

Overzicht Sprites Jets Elves
Klik op de afbeelding om het overzicht te vergroten.

Red sprites

"Sprites" zijn lichtflitsen die enkele milliseconden tot honderden milliseconden zichtbaar zijn. Ze zijn meestal rood. Het helderste gebied, dat overeenkomt met de meest intense stralingen, ligt op een hoogte van 65-75 km. Daarboven is vaak een nauwelijks waarneembare rode gloed of sliertige structuur te zien die zich uitstrekt tot op ongeveer 90 km.

Red sprites

Onder de heldere rode regio strekken blauwe tentakel-achtige draadvormige structuren zich vaak neerwaarts uit tot op 40 km.

"Sprites" verschijnen zelden alleen, meestal per twee, drie of meer. Ze doen zich voor direct boven actieve stormen, onmiddellijk (enkele duizendste van een seconde) na een positief geladen wolk-naar-grond blikseminslag.

 

Blue jets

Een "blue jet" is zeldzaam. Het is een smalle blauwe kegelvormige lichtflits, afkomstig van de top van de onweerswolk. De blauwe stralenbundels verplaatsen zich opwaarts tegen een snelheid van 100 km/s, verspreiden zich in een kegelvorm van 15 graden en verdwijnen op hoogten van 40-50 km.

Blue jets

Elves

"Elves" worden veroorzaakt door bliksem en verschijnen soms met "sprites". Ze vormen zich als gevolg van atmosferische verhitting wanneer grote bliksemflitsen een sterke elektromagnetische stoot in de hogere atmosfeer zenden. Hierbij schudden de elektronen in stikstofgas zo hevig door elkaar dat ze licht afgeven door fluorescentie.

Elves

Op een hoogte van ongeveer 90 km zetten lichtgevende ringen zich zetten uit - als golfjes afkomstig van een in het water geworpen kiezelsteen - met de snelheid van het licht. Ze duren minder dan een milliseconde.

 

Meer info

Eurosprite2005: Educatieve website en waarnemingscampagnes (in het Engels)

Link naar de website van het Federaal Wetenschapsbeleid
Link naar de Federale Portaalsite
 
Label Ecodynamische Onderneming