Onze Aarde beschikt, net als andere planeten van ons zonnestelsel, over een atmosfeer, een omhulsel van gas. Hierdoor kunnen we met name ademen. Maar het biedt ons vooral een zekere bescherming tegen gevaarlijke stralingen en tegen andere types "aanvallen" van buiten de aarde, zoals meteorietinslagen.

De meeste hemellichamen die de baan van onze planeet doorkruisen, vallen namelijk uiteen zodra ze onze atmosfeer binnenkomen. Hun grote snelheid en de wrijving tegen de atmosferische molecules zorgen ervoor dat ze opwarmen, verbranden en tot slot uiteenvallen. Hoe massiever de meteoriet, hoe minder het atmosferische schild werkt, uiteraard. En soms kan er dus rotsachtige massa op de grond terechtkomen (meestal in de zee), waar ze verschrikkelijke ongevallen veroorzaken.

Getuige hiervan zijn de gigantische inslagkraters die het aardoppervlak hebben toegetakeld, zoals de "Meteor Crater" in de Verenigde Staten. We mogen dus niet uit het oog verliezen dat onze Aarde zonder deze atmosfeer veel meer zou lijken op een hemellichaam vol inslagkraters, een beetje zoals we op het oppervlak van de Maan zien.

De atmosfeer van de Aarde. Credits ESA

Minder spectaculair, maar minstens even belangrijk, is het feit dat onze atmosfeer ons ook een uitstekende bescherming biedt tegen de elektromagnetische stralen van de Zon. Dankzij de atmosfeer worden zowat alle stralen van het elektromagnetisch veld tegengehouden, met uitzondering van de zichtbare stralen, bepaalde UV-stralen en een aantal radiogolven. De atmosfeer is bovendien een soort thermische deken dankzij het broeikaseffect. Zonder de atmosfeer zouden we simpelweg niet kunnen leven.

Om haar beschermende rol beter te kunnen begrijpen, doen de vorsers van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) voortdurend onderzoek naar de atmosfeer. De wetenschappers onderzoeken hoe de menselijke activiteiten, de vulkaanuitbarstingen, de emissies van verschillende natuurlijke gassen als gevolg van diverse levensvormen op onze planeet een invloed uitoefenen, door hun kennis van de fysisch-chemische fenomenen die zich afspelen onder invloed van de Zon te verfijnen. Kostbare kennis, die ons in principe in staat moet stellen onze planeet - en haar levensnoodzakelijke atmosfeer - niet langer te "mishandelen".