Toezicht op scheepsemissies in Noordzee met UV-Vis- en IR-spectrometer

2023-2024
SEMPAS combineert een UV-zichtbaar- en infraroodspectrometer om de uitstoot van schepen in de omgeving te meten via teledetectie. Scheepsemissies hebben een invloed op de gezondheid, de luchtkwaliteit en het klimaat in kustgebieden. SEMPAS wil deze emissies in de Belgische Noordzee kwantificeren en opvolgen.

Het mariene milieu en de grote afstand tot de schepen maken dit een uitdagende toepassing. De UV-zichtbare component werd voor het eerst getest in Zeebrugge en zal in 2025 worden overgebracht naar een offshore windturbineplatform. De infrarood component is in ontwikkeling bij het BIRA.

Body text

Scheepsemissies dragen in grote mate bij tot de vervuiling van onze planeet, voornamelijk NOx en SOx. Emissievoorschriften zijn vastgesteld in de buurt van kustgebieden zoals de Noordzee. Of schepen aan deze voorschriften voldoen, wordt onvoldoende gecontroleerd.

Het  Ship Emission Monitoring with Passive Absorption Spectroscopy (SEMPAS) instrument monitort permanent individuele schepen die een offshore platform op 50 km van de kustlijn passeren, waar het instrument in 2025 op zal worden geïnstalleerd. SEMPAS combineert een UV-zichtbare Differentiële Optische Absorptiespectrometer (DOAS) met een thermisch infrarood Bruker EM-27 spectrometer.

UV-Vis component

In tegenstelling tot conventionele DOAS-systemen, voert SEMPAS UV-Vis geen puntmetingen uit, maar maakt het instrument een beeld van de lucht of de scheepspluim. Elke pixel in het beeld bevat een spectrum, waaruit SO2 en NO2 absorptiebanden in het UV kunnen worden gedetecteerd, wat een schatting oplevert van de totale SOxen NOx concentraties in de scheepspluim.

Het instrument is uitgerust met een camera, gekoppeld aan beeldherkenningssoftware, om individuele schepen te identificeren en actief te volgen. Wanneer er geen schepen in de buurt zijn, zal het instrument de achtergrondvervuiling meten en bij dragen aan de validatie van satellietmetingen van NO2 in een mariene omgeving. De combinatie van technologie, beeldvorming en het volgen van schepen, biedt een hoge gevoeligheid voor NO2 en SO2.

Op basis van het gevormde beeld kunnen concentraties binnen de pluim en de achtergrond ernaast worden geïdentificeerd en gebruikt om vast te stellen of schepen voldoen aan de emissieregelgeving. Uit deze metingen zal ook de uitstoot  worden afgeleid en ingevoerd in de Europese scheepvaartdatabase THETIS die dient als een vroegtijdig waarschuwingssysteem voor buurlanden.

Infraroodcomponent

De infraroodcomponent (IR) wordt momenteel ontwikkeld bij het BIRA. Het omvat een commerciële thermische IR-spectrometer uitgerust met een telescoop om te richten op passerende schepen op kilometers afstand. Het instrument meet de thermische IR-straling die wordt uitgezonden door de hete uitlaatgassen van het schip. De spectrale vingerafdrukken van SO2en CO2 in dit thermische emissiespectrum stellen ons in staat om de relatieve concentraties van deze twee gassen te bepalen. Deze verhouding wordt gebruikt om het zwavelgehalte te berekenen van de brandstof die door het schip in kwestie wordt gebruikt.

Zodra het IR-instrument aan land in Zeebrugge getest is, wordt het geïnstalleerd op het platform naast het UV-vis-systeem. Vanaf dat moment zullen beide instrumenten hun werking synchroniseren om gelijktijdig op hetzelfde schip te richten en de NOx- en SOx-uitstoot en het zwavelgehalte van de brandstof te bepalen.

 

Engineering design

Persbericht:

Schepen stoten vervuilende stoffen uit in de atmosfeer. Het SEMPAS-project meet deze emissies en draagt bij aan controle op de regelgeving. Credits: Roberto Venturini, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.

Figure 2 body text

Figure 2 caption (legend)

De UV-Vis component van SEMPAS geïnstalleerd in de haven van Zeebrugge. Tussen de golfbrekers kijkt het uit naar schepen die de haven van Antwerpen binnenvaren.

Figure 3 body text

Figure 3 caption (legend)

Voorbeeldresultaat van een tijdreeks van NO2en SO2 van een testcampagne met het UV-Vis-instrument. De plaatselijke emissiepiek komt overeen met een passerend schip, dat door de camera kan worden geïdentificeerd.