Voorwoord door Ann Carine Vandaele, Algemeen directeur

2023-2024
De afgelopen twee jaar heeft het BIRA zijn internationale erkenning en betrokkenheid bij talrijke onderzoeksprojecten
bevestigd, zoals blijkt uit dit rapport.

Onze onderzoeksprojecten bestrijken tal van domeinen, zoals aardobservatie vanuit de ruimte, analyse van de impact van vervuiling op de luchtkwaliteit en het klimaat, de uitwisselingen tussen de biosfeer en de atmosfeer, de evolutie van de samenstelling van de stratosfeer en de gevolgen daarvan voor het klimaat, ruimtefysica en -meteorologie, de ontwikkeling van ruimtemissies en de analyse van hun waarnemingen, de ontwikkeling van referentielaboratoria.

Body text

Nieuw management

De periode 2023-2024 werd gekenmerkt door ingrijpende veranderingen binnen ons instituut. In deze korte periode hebben maar liefst drie algemeen directeuren elkaar opgevolgd. Ik wil mijn oprechte dankbaarheid betuigen aan Martine De Mazière, die twaalf jaar lang de functie van interim -directeur van het BIRA heeft bekleed zonder ooit te zijn benoemd of officieel te zijn erkend voor haar inzet en voortdurende steun gedurende al die jaren. Ik ben er zeker van dat alle medewerkers van het instituut zich bij mij aansluiten om haar hun dankbaarheid te betuigen.

Ik wil ook Ronald Van der Linden bedanken voor het zorgen voor een soepele overgang, waardoor de benoeming en installatie van het nieuwe management vlot kon verlopen.

Internationale erkenning bevestigd

De afgelopen twee jaar heeft het BIRA zijn internationale erkenning en betrokkenheid bij talrijke onderzoeksprojecten bevestigd, zoals blijkt uit dit rapport. Onze onderzoeksprojecten bestrijken tal van domeinen, zoals:

  • aardobservatie vanuit de ruimte,
  • analyse van de impact van vervuiling op de luchtkwaliteit en het klimaat,
     
  • de uitwisselingen tussen de biosfeer en de atmosfeer,
  • de evolutie van de samenstelling van de stratosfeer en de gevolgen daarvan voor het klimaat,
     
  • ruimtefysica en -meteorologie,
  • de ontwikkeling van ruimtemissies en de analyse van hun waarnemingen,
  • de ontwikkeling van referentielaboratoria.

Het BIRA kan trots zijn op zijn erkende expertise in de ontwikkeling van observatie-instrumenten, met name ruimtevaartinstrumenten. Onderzoekers en ingenieurs van het BIRA zijn betrokken bij twee van de drie missies die in 2023 door de ESA zijn geselecteerd om door te gaan naar fase A. Eén van deze missies zal vervolgens worden gekozen als de volgende M-klasse missie van de ESA. De ontwikkeling van het VenSpec-H-instrument aan boord van de toekomstige
EnVision-missie van de ESA wordt voortgezet. Het BIRA levert ook een bijdrage aan de Comet Interceptor-missie.

Maar de ontwikkeling van instrumenten beperkt zich niet tot de ruimte: ook onze activiteiten op de grond vereisen specifieke instrumenten. Voorbeelden hiervan zijn de vooruitgang van SEMPAS voor de observatie van emissies door schepen voor onze kust, de verschillende instrumenten die zijn ontwikkeld voor de observatie van aurora's en de metingen van vluchtige organische stoffen op verschillende locaties in België.

Het BIRA bleef bijdragen aan het Europese Copernicusprogramma door deel te nemen aan talrijke projecten op het gebied van aardobservatie, analyse van satellietgegevens en ontwikkeling van atmosferische modellen. Het BIRA zet zo zijn missie voort om hoogwaardige gegevens en informatie over de evolutie van de atmosfeer van onze planeet te verzamelen, te produceren en te verspreiden, in overeenstemming met zijn engagement om ‘nepnieuws’ te bestrijden met behulp van betrouwbare, verifieerbare en onbetwistbare feiten.

Het BIRA speelt een essentiële rol in de Europese onderzoeksinfrastructuren ICOS en ACTRIS. Voor deze laatste coördineert ze het Belgische consortium en het onderdeel dat zich bezighoudt met de teledetectie van reactieve minderheidsgassen.

Om de samenhang te waarborgen met de wetenschappelijke boodschap die BIRA brengt over klimaatverandering en de belangrijke rol daarin van menselijke activiteiten, heeft het BIRA deelgenomen aan een eerste poging om zijn ecologische voetafdruk te bepalen. Dit initiatief zal worden voortgezet en zal ons in de toekomst in staat stellen om het effect te analyseren van toekomstige aanbevelingen op bijvoorbeeld het aantal dienstreizen of het gebruik van het openbaar vervoer.

Naast zijn wetenschappelijke activiteiten heeft het BIRA zijn activiteiten op het gebied van verspreiding en bewustmaking bij verschillende doelgroepen voortgezet door tentoonstellingen te organiseren, educatief materiaal te ontwikkelen en studenten in verschillende stadia van hun studie te ontvangen.

Het succes van de activiteiten van het BIRA hangt volledig af van zijn personeel, hun individuele talenten en vaardigheden, en hun bereidheid om in teamverband te werken. Alle resultaten die de afgelopen twee jaar zijn behaald, zijn te danken aan het harde werk en de toewijding van alle medewerkers van het BIRA, die ik hartelijk wil bedanken.

 

Ann Carine Vandaele

Algemeen directeur
September 2025

Dr. Ir. Ann Carine Vandaele, hoofd van de afdeling Zonnestraling in atmosferen is de nieuwe directeur-generaal van het Instituut sinds 2024.

Figure 2 body text

Figure 2 caption (legend)

Artistieke impressie van ESA's EnVision missie op Venus. Credits: ESA/VR2Planets/Damia Bouic

Figure 3 body text

Figure 3 caption (legend)

Het Maïdo-observatorium op het eiland La Réunion, waar het BIRA een FTIR- en PICARRO-instrument exploiteert, werd officieel geaccrediteerd als een ICOS-site.

Figure 4 body text

Figure 4 caption (legend)

Bezoek van Zijne Majesteit Koning Filip van België met een korte stop bij het ExoMars Trace Gas Orbiter satellietmodel. Credit: Pierre Gerard (BIRA).