Body text
De Cluster-missie
De vier identieke Cluster-satellieten verzamelden met behulp van 11 wetenschappelijke instrumenten gedurende meer dan 24 jaar unieke gegevens over de magnetosfeer van de aarde en de zonnewind in de nabijheid van de aarde.
Dankzij deze unieke opstelling konden wetenschappers nauwkeurig schommelingen in het magnetisch veld meten, elektromagnetische golven analyseren en veranderingen in dichtheid, temperatuur en snelheid van het geladen gas (plasma) in de verschillende subregio’s van de magnetosfeer detecteren. Maar aan elke wetenschappelijke missie komt een einde…
Het begin van het einde
Op 8 september 2024 is de eerste Cluster-satelliet (C2-Salsa) opnieuw in de atmosfeer teruggekeerd. De overige satellieten volgen later: C1-Rumba in november 2025 en C3-Samba en C4-Tango in augustus 2026.
Na het beëindigen van de metingen in september 2024 zijn de drie overgebleven satellieten in waakstand gezet. ESA-operatoren blijven ze monitoren om botsingen met andere satellieten te voorkomen en ervoor te zorgen dat ze niet boven bewoonde gebieden op aarde terugkomen in de atmosfeer.
De rol van het BIRA in de Cluster-missie
Het BIRA was samen met ESA en andere Europese en Amerikaanse wetenschappelijke instellingen van bij het begin betrokken bij de Cluster-missie. Onderzoekers van het BIRA hielpen mee aan de ontwikkeling van het WHISPER (Waves of HIgh frequency and Sounder for Probing of Electron density by Relaxation)-instrument, dat op elk van de vier satellieten zat.
WHISPER mat niet alleen elektromagnetische golven die zich voortplanten in de magnetosfeer, maar leverde ook zeer precieze gegevens over de elektronendichtheid. Daarnaast speelde het BIRA een belangrijke rol bij de analyse van gegevens van het STAFF (Spatio-Temporal Analysis of Field Fluctuation) instrument.
Omdat Cluster de eerste missie was met vier satellieten, ontwikkelden BIRA-wetenschappers nieuwe methoden om de gelijktijdige metingen van de vier dicht bij elkaar vliegende satellieten te interpreteren. Ze publiceerden tal van studies op basis van Cluster-data en leverden zo waardevolle bijdragen aan ons begrip van onze ruimteomgeving – van de bovenste atmosfeer waar het poollicht ontstaat tot de uiterste regio’s van de magnetosfeer waar deze interageert met de zonnewind.
Hun werk leidde onder andere tot de publicatie van een boek over de plasmasfeer dat grotendeels gebaseerd werd op Cluster-data, een video over de plasmasfeer en een boek over de magnetosfeer. De afgelopen twee jaar is het BIRA actief binnen het GRMB-project (Geospace Region and Magnetospheric Boundary), een globale analyse van gegevens uit de hele Cluster-missie.
Meer:
- Salsa’s last dance targets reentry over South Pacific (ESA)
- Cluster: Science mission archive at ESA
- Cluster: Measuring Earth's magnetic environment (ESA Science & Exploration)
- Na 24 jaar in een baan om de aarde, einde van de Cluster-missie
- Het Cluster-epos: we ontrafelen de gevolgen van de elektromagnetische krachten op planetaire schaal
