Body text
In de kern, een stratosferische ozonmissie
ALTIUS, dat sinds 2016 deel uitmaakt van het EarthWatch-programma van ESA, is een satellietmissie onder Belgische leiding, met als hoofddoel de productie van een near-real-time gegevensproduct (d.w.z. dat het binnen enkele uren na de meting afgeleverd wordt) voor het monitoren van de stratosferische ozonlaag op aarde.
Het wetenschappelijke ALTIUS-team van het BIRA is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de retrieval-algoritmes, evalueert de missieprestaties en biedt daarnaast wetenschappelijke begeleiding aan ESA en andere consortiumpartners. Dit team is momenteel bezig met het verder uitbreiden van de mogelijkheden van de missie om de atmosferische samenstelling te observeren.
Als “ESA’s Ozonmissie” speelt ALTIUS een cruciale rol voor de wetenschappelijke gemeenschap. De ozonlaag vormt een natuurlijk schild tegen de schadelijke ultraviolette straling van de zon. Sinds de ontdekking van het ozongat en de afname van deze beschermende laag sinds de jaren 1970 is het monitoren van ozon op lange termijn van groot belang. Nieuwe satellietmissies zoals ALTIUS helpen een hiaat in de meetgegevens te voorkomen en maken voortdurende observatie en studie van de aardatmosfeer mogelijk.
Uitbreiding naar een groot aantal belangrijke atmosferische moleculen
In verdere ontwikkelingen onder leiding van het ALTIUS-team bij het BIRA wordt de missie van ALTIUS nu aanzienlijk uitgebreid om ook een groot aantal andere belangrijke atmosferische moleculen op te nemen.
Het wetenschappelijke team werkt momenteel hard aan de ontwikkeling van maximaal 21 onafhankelijke verwerkingsketens, die naast stratosferisch ozon 10 atmosferische componenten omvatten: NO2, aerosolen, polaire stratosferische en mesosferische wolken, mesosferisch ozon, NO3, BrO, OClO en waterdamp, en het bepalen van atmosferische temperatuurprofielen. De langetermijnmonitoring van deze componenten voorziet de wetenschappelijke gemeenschap van waardevolle gegevens voor essentiële wetenschappelijke studies, waaronder de modellering en voorspelling van klimaatverandering.
Het opmerkelijke vermogen van ALTIUS om verschillende atmosferische moleculen te bepalen is mogelijk dankzij het innovatieve instrument, dat gebruikmaakt van drie onafhankelijke spectrale beeldvormers die detecteren in een breed spectrum van golflengten in het ultraviolet, zichtbaar en nabij-infrarood.
ALTIUS heeft ook de mogelijkheid om de atmosfeer te onderzoeken met behulp van verstrooid zonlicht of licht dat rechtstreeks wordt uitgezonden door de zon, de maan, de planeten of heldere sterren, met steeds hetzelfde doel: het in kaart brengen van de verticale verdeling van atmosferische componenten. Deze metingen zullen ter beschikking worden gesteld van de wetenschappelijke gemeenschap na de lancering van ALTIUS, die in de loop van de komende twee jaar gepland staat.
